Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ήπειρος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ήπειρος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 23 Δεκεμβρίου 2018

Δευτέρα 13 Αυγούστου 2018

Δεν το θαρρούσα ποταμιά (Πωγώνι) - Ηπειρώτικα τραγούδια

***
Αφού στα περισσότερα πανηγύρια της Ηπείρου δεν μπορούμε πλέον να ακούσουμε παραδοσιακά τραγούδια, ας τα ακούμε τουλάχιστον στο διαδίκτυο.

YOUTUBE.COM
Παλιό τραγούδι από την περιοχή του Πωγωνίου Ιωαννίνων με συμβολικό περιεχόμενο. Συναντάται…


***
Παλιό τραγούδι από την περιοχή του Πωγωνίου Ιωαννίνων με συμβολικό περιεχόμενο. Συναντάται στην περιοχή του Πωγωνίου σε τετράσημο ρυθμό (4/4) και συνακόλουθο πωγωνίσιο χορό ή χορό "στα δύο" όπως είθισται να ονομάζεται στο Πωγώνι. Συναντάται σε παραλλαγές και σε άλλες περιοχές της χώρας, όπως π.χ. σε βλαχόφωνα και ελληνόφωνα χωριά στη ραχοκοκαλιά της Πίνδου (νομοί Ιωαννίνων, Γρεβενών και Τρικάλων) αλλά και σε άλλα μέρη όπως σε χωριά της Καρδίτσας. Οι παραλλαγές αυτές τραγουδιούνται σε τρίσημο ρυθμό (3/4 ή συρτό "στα τρία") και κινούνται στο ίδιο μελωδικό μοτίβο μεταξύ τους. Παραλλαγές συναντώνται ακόμη και στην περιοχή της Θράκης, κυρίως σε εξάσημο ρυθμό και χορούς τύπου "ζωναράδικου" (π.χ. Δε σι θαρρούσα ποταμέ, Τι Κατεβάζει ο Ντούναβος κλπ). Το θέμα του τραγουδιού δεν είναι άλλο από την ζωή και το θάνατο. Μάλιστα, ο ποταμός είναι μια συμβολική μορφή του ίδιου του θανάτου. Κανείς δεν τον περιμένει, αφού κανείς δεν μπορεί να συνειδητοποιήσει πλήρως ότι το νήμα της ζωής μπορεί να κοπεί ανά πάσα στιγμή. Όπως ακριβώς ένα ήρεμο ποτάμι, μέσα σε δευτερόλεπτα μπορεί να κατεβάσει νερό όσο μια "γεμάτη θάλασσα", έτσι και ο θάνατος έρχεται ακαριαία, τόσο ορμητικά όσο ένα πλημμυρισμένος ποταμός. Καταφέρνει να ανατρέψει τη ζωή, όπως ένα ποτάμι να ξεριζώσει λιθάρια και δέντρα. Σκορπάει τα πλούτη (η "χρυσομηλιά" που παρασύρεται με τα μήλα φορτωμένη) και από αυτόν δεν γλιτώνουν ούτε καν οι νέοι και ρωμαλέοι, ούτε οι "νέοι με τα άρματα", ούτε τα "κορίτσια με τα στόλια τους". Τραγούδι: Φανή Δημοπούλου (από το Δολό Πωγωνίου) Κλαρίνο: Φώτης Αθανασιάδης Βιολί: Χαράλαμπος Μπατζής Λαούτο: Βαγγέλης Αθανασιάδης Ντέφι: Φώτης Δήμου Ηχογράφηση: 1976, για λογαριασμό της ΕΡΑ Οι στίχοι: Δεν το θαρρούσα ποταμιά, εμένα η μέση μου λιανή νερό να κατεβάσεις, μεσούλα γιο γραμμένη. Και τώρα που κατέβασες, μια θάλασσα γεμάτη σέρνεις λιθάρια ριζωτά, δέντρα ξεριζωμένα σέρνεις και μια γλυκομηλιά, στα μήλια φορτωμένη.

Παρασκευή 10 Αυγούστου 2018

Το μοιρολόι για την Ήπειρο είναι η ίδια της η ψυχή.

Το μοιρολόι για την Ήπειρο είναι η ίδια της η ψυχή. Ένα μοιρολόι είναι η Ήπειρος... αψύ, βαθύ, μυστικό και πρωτόγνωρο... Γι' αυτά τα άγονα χώματα, οι Ηπειρώτες έχυσαν ιδρωτοαίμα για να τα ποτίσουν. Εξορίστηκαν στα πέρατα του κόσμου, έγιναν χτίστες, γεφυράδες, πελεκάνοι, εργάτες και δούλοι γιατί η πατρίδα τους δεν είχε ψωμί. Αλλά τα χωριά έπρεπε να μείνουν ζωντανά, τα σπίτια ανοιχτά, οι γυναίκες, οι γονείς, τα παιδιά έπρεπε να ζήσουν. Η ζωή δεν μπορούσε να σταματήσει.
Βράχια και πέτρες είναι η Ήπειρος, βουνά και λόφοι, ποτάμια και γκρεμοί. Κάθε μέρος έχει την τραγική του ιστορία, κάθε πέτρα έχει πλυθεί από το δάκρυ, κάθε χωράφι έχει καρπίσει από το αίμα. Μοιρολόι είναι η Ήπειρος. Αν αφουγκραστείς διαβάτη θα το ακούσεις, θα το νιώσεις, θα το ζήσεις... Μοιρολόι για τους νεκρούς και τους ζωντανούς. Για τους κοντινούς και μακρινούς, φίλους και εχθρούς, ξενιτεμένους και ντόπιους... μοιρολόι για την τραγική, αέναη μοίρα του Ηπειρώτη: την ξενιτιά.
Καθημερινός θάνατος η ξενιτιά, χειρότερος από τον κανονικό. Σμίγει το μοιρολόι και γίνεται φωνή και η φωνή γίνεται περισσότερες φωνές... και καθώς σμίγουν αυτές οι φωνές, μια ελεγεία σέρνει τις τραγικές της απολήξεις στον αέρα. Βγαίνει ο πόνος και γίνεται τραγούδι και το τραγούδι σαν να καταπραΰνει λιγάκι τον πόνο.
Αν αφουγκραστείς ένα χειμωνιάτικο πρωινό, την ηπειρώτικη φύση να τραγουδεί, θα το καταλάβεις. Μέσα από τα τιτιβίσματα των πουλιών, το κελάρυσμα του νερού και το λυσσομάνιασμα του ανέμου, θα ακούσεις ένα σιγανό βουητό. Μην απορήσεις από πούθε έρχεται και πού πάει, μόνο πες πως είναι το σιγανό μουρμούρισμα της γης. Μοιρολογάει η γη τα παιδιά της. Μοιρολογάει τα χωριά της που έσβησαν, μοιρολογάει τους προγόνους που ξεχάστηκαν, τους ξενιτεμένους που δεν επέστρεψαν. Αυτή είναι η Ήπειρος. Δε μπορεί να υπάρξει χαρά χωρίς κλάμα. Και αν κάποτε χαθεί το ένα, αναμφίβολα θα χαθεί μαζί του και το άλλο...

YOUTUBE.COM
Στο βιολί ο Αλέξης Ζούμπας ( Λέτσιος ).

Τετάρτη 4 Ιουλίου 2018

ΗΠΕΙΡΟΣ - αλησμονώ και χαίρομαι - πολυφωνικό

***
Αλησμονώ και χαίρομαι - 1989  


Στίχοι:  
Παραδοσιακό
Μουσική:  
Παραδοσιακό
Περιοχή:  
Ήπειρος

Αλησμονώ και χαίρομαι θυμιούμαι και δακρύζω
θυμήθηκα την ξενιτιά και θέλω να πηγαίνω.
Σήκω μάνα μ’ και ζύμωσε καθάριο παξιμάδι
να πάρ’ ο γιος στη στράτα του στης ξενιτιάς το δρόμο.

Με δάκρυ βάζει το νερό με πόνους το ζυμώνει
και με τ’ αναστενάγματα βάνει φωτιά στο φούρνο.
Άργησε φούρνε να καείς κι εσύ ψωμί να γένεις
για να διαβείν η συντροφιά κι ο γιος μου να μη φύγει.

***


ΗΠΕΙΡΟΣ - αλησμονώ και χαίρομαι - πολυφωνικό